+48 42 656 11 24

Patron

Abp Władysław Ziółek podczas Dziękczynnej Mszy Świętej za beatyfikację O. Anastazego Pankiewicza – założyciela szkoły – powiedział:

Ojciec Anastazy Jakub Pankiewicz dał łodzianom nie tylko swoją obecność, ale ponad wszystkim był w najpełniejszym rozumieniu świadkiem Jezusa Chrystusa. Tego Łodzi było potrzeba – autentycznego świadka Chrystusa, gotowego do pójścia za Panem wszędzie aż – tak jak on – do Dachau, aż na męczeńską śmierć (). Tego nie tylko kiedyś było Łodzi potrzeba, tego – to znaczy autentycznych świadków Chrystusa – Łódź wciąż, do dziś i coraz bardziej potrzebuje. (…) Przecież błogosławiony o. Anastazy Pankiewicz nie był człowiekiem z odległej epoki. Żaden ze 108. nowych błogosławionych nie należał do przeszłości. Oni wszyscy, tak jak jeszcze niejedni dziś żyjący, zaznali tragedii drugiej wojny światowej. Ale potrafili z tą tragedią spotkać się po chrześcijańsku. Tragizm wojny był bardzo wielki, ale jeszcze większe, i jakże świetlane było świadectwo tych błogosławionych świadków wiary (…). Takim człowiekiem, takim świadkiem Chrystusa był błogosławiony o. Anastazy, który zrósł się z ziemią łódzką. Nie zaznał tutaj rozkosznego losu. Trudno tu było ludziom zaznawać ziemskich dostatków i pomyślności. Zawsze w Łodzi było o to trudno. Ale dzięki Bogu znajdowali się tutaj tacy, jak o. Anastazy, którzy nie ziemskich rozkoszy szukali, lecz prawdy i życia w prawdzie.
/Abp Władysław Ziółek, Metropolita Łódzki, 20.06.1999/

Błogosławiony ojciec Anastazy – budowniczy szkoły w Łodzi.

Jakub Pankiewicz urodził się 9 lipca 1882 roku jako syn Tomasza i Tekli z do­mu Lenio, we wsi Nowotaniec, leżącej w powiecie sanockim nad Pielnicą, do­pływem Wisłoka. Pochodził z rodziny rolniczej i wielodzietnej. Szkołę podsta­wową ukończył przed 1896 roku, zapewne w swojej rodzinnej miejscowości, a na­stępnie uczył się w Gimnazjum w Sanoku i we Lwowie (1896–1899). W 1900 roku wstąpił do Zakonu Braci Mniejszych (Prowincji bernardyńsko-reformackiej). Po odbyciu rocznego nowicjatu i uzupełnieniu braków wiedzy z zakresu szkoły śred­niej rozpoczął w latach 1903–1907 naukę filozofii i teologii w zakonnym studium w Krakowie, a następnie we Lwowie. W 1906 roku przyjął święcenia kapłańskie. Po ukończeniu studiów zakonnych przez ponad rok pracował w klasztorze w Wieliczce, gdzie spełniał funkcję kaznodziei i spowiednika. W 1907 roku został mianowany przez ówczesnego prowin­cjała o. Daniela Magońskiego magistrem nowicjatu połączonych prowincji ber­nardyńskiej i reformackiej we Włocławku. Urząd ten pełnił przez trzy lata, włą­czając się również w duszpasterstwo prowadzone przy klasztorze. W 1912 roku zo­stał przeniesiony do Lwowa, gdzie przez rok był wychowawcą studiujących tam bernardyńskich kleryków. W 1913 roku przybył do Krakowa i tymczasowo spełniał funkcję kapelana sióstr Bernardynek. W 1914 roku, tj. w roku wybuchu I wojny światowej, o. Anastazy Pankiewicz przeniósł się do Dżurkowa koło Kołomyi, gdzie przez krótki czas był administra­torem tamtejszej parafii. Ówczesna sytuacja polityczna sprawiła, iż został kapela­nem wojskowym, osiągnął rangę kapitana. Wraz z żołnierzami wyjechał na Wę­gry, gdzie nadal pełnił swoje funkcje kapelana wojskowego oraz duszpasterza polskich żołnierzy. . Po ustaniu działań wojennych został skierowany do klasztoru w Krakowie, gdzie w latach 1919–1930 był gwardianem. W krakowskim kościele nadzorował remonty i konserwację obrazów Fran­ciszka Lekszyckiego oraz czuwał nad pracami przy nowych stallach. Prace re­montowe i administracyjne nie przeszkodziły mu w działalności duszpasterskiej. W Wielkim Poście o. Anastazy Pankiewicz wyjeżdżał często do wielu parafii jako rekolekcjonista i misjonarz. Ponadto był również promotorem III Zakonu św. Fran­ciszka przy krakowskim kościele oraz katechetą w Szkole Przemysłowej w Kra­kowie przy ul. św. Sebastiana. Podczas pobytu w Krakowie poczynił pewne starania, aby na obrzeżach mia­sta wybudować dom zakonny,
w którym uboga młodzież mogłaby się uczyć i wychowywać. Jednakże z przyczyn niezależnych od władz Prowincji do realizacji tego przedsięwzięcia nie doszło. Ojciec Anastazy nie zrezygnował jednak ze swojego zamierzenia. Już w 1930 roku uzyskał poparcie biskupa łódzkiego, Wincentego Tymienieckiego, który wyraził zgodę na zakup parceli pod budowę kościoła i szkoły w dzielnicy Doły. Prace posuwały się dość szybko, już bowiem w 1932 roku erygowa­no tam zakonną rezydencję, w której zamieszkało 3 zakonników – dwóch księży i jeden brat. Budowa trzypiętrowego gmachu klasztoru i szkoły została zakończona dopiero w 1937 roku. Szkoła, czyli prywatne gimnazjum męskie, miała służyć przede wszystkim ubogim dzieciom z rodzin katolickich. W 1939 roku uczyło się w niej 200 chłopców. Obok szkoły powstał niewielki kościół św. Elżbiety. Ojciec Anastazy Pankiewicz oprócz tego, że prowadził działalność duszpa­sterską i oświatowo-wychowawczą, był również założycielem Zgromadzenia Sióstr Antonianek od Chrystusa Króla. Chociaż Zgromadzenie to zostało zatwier­dzone dopiero 22 grudnia 1959 roku przez ordynariusza łódzkiego biskupa Michała Kle­pacza, to podwaliny pod jego powstanie dał o. Anastazy Pankiewicz. W 1935 roku o. Anastazy nawiązał kontakt z trzema siostrami z Włocławka – Józefą Gralczak, Walerią Bakalarską i Władysławą Bartkowiak, które opuściły Zgromadzenie Sióstr Wspólnej Pracy. Przybyły do Łodzi w 1933 roku. Jak pisze s. Justyna Kałwa, założyły one na Bałutach hafciarnię i przyjęły dziewczęta na naukę. O. Anastazy wiedział, że dla prawidłowego funkcjonowania swojego dzieła, jakim jawiła się przyszła szkoła dla ubogich chłopców, potrzebne będą siostry, którym właściwa jest codzienna, kobieca, drobiazgowa praca. Dlatego zaproponował siostrom współpracę, na którą wyraziły zgodę. Zostały one 17 września 1936 roku przyjęte przez o. Anastazego do III Zakonu św. Franciszka z Asyżu, otrzymały nowe imiona i były otoczone przez niego duchową opieką. Nieco później, dzięki staraniom o. Anastazego, siostry nabyły dom na terenie Łodzi i wraz z o. Anasta­zym ustaliły cel Zgromadzenia, którym była działalność społeczna i charytatywna. Dziś charyzmat zgromadzenia został poszerzony. Siostry czynnie uczestniczą w dziełach aktualnie potrzebnych Kościołowi, pracują w zakrystii, kancelarii, katechizacji. Podejmują również opiekę nad chorymi i samotnymi. Wybuch II wojny światowej uniemożliwił dalszy rozwój dopiero co otwarte­go ośrodka oświatowo-wychowawczego w Łodzi. Ojciec Anastazy jednakże nie zaprzestał swojej duszpasterskiej działalności. W kaplicy cmentarnej sprawował msze święte niedzielne oraz udzielał sakramentów świętych. l kwietnia 1940 roku władze okupacyjne aresztowały o. Anastazego, jednak zwolniły go po przesłuchaniu i dwóch tygodniach przetrzymywania. Jeszcze przez ponad pół roku o. Anastazy pracował w kaplicy na cmentarzu. 6 października 1941 roku w Łodzi i okolicy przeprowadzono masowe areszto­wania księży. Wtedy również aresztowano o. Anastazego i uwięziono go w obo­zie w Konstantynowie Łódzkim, a następnie przewieziono do obozu koncentra­cyjnego w Dachau. Tam, 10 maja 1942 roku, przyłączono go do transportu inwalidów. Wraz z grupą liczącą 60 osób, wśród których było 13 księży, został 20 maja 1942 roku wywiezio­ny z obozu w Dachau. Po kilku godzinach jazdy transport dotarł do Hartheim koło Linzu w Austrii, gdzie Niemcy dokonali zbrodni na więźniach – udusili ich gazem spalinowym. 20 listopada 1998 roku w Kongregacja podsumowała dyskusję teologiczną o męczeństwie 108. Sług Bożych z okresu II wojny światowej. Beatyfikacji nowych 108. męczenników dokonał 13 czerwca 1999 roku w Warszawie Ojciec Święty Jan Paweł II. W homilii powiedział m.in.: „Dziś właśnie świętujemy zwycięstwo tych, którzy w naszym stuleciu oddali życie doczesne dla Chrystusa, aby posiąść je na wieki w Jego chwale. Jest to zwycięstwo szczególne, bo dzielą je duchowni i świeccy, młodzi i starzy, ludzie różnego pochodzenia i stanu. Pośród nich jest ar­cybiskup Antoni Julian Nowowiejski, pasterz diecezji płockiej, zamęczony w Działdowie; jest biskup Władysław Gorał z Lublina, torturowany ze szczególną nienawiścią tylko dlatego, że był biskupem katolickim. Są kapłani diecezjalni i zakonni, którzy ginęli, gdyż nie chcieli odstąpić od swojej posługi i ci, którzy umierali, posługując współwięźniom chorym na tyfus; są umęczeni za obronę Żydów. Są w gronie błogosławionych bracia i siostry zakonne, którzy wytrwali w posłudze miłości i w ofiarowaniu udręk za bliźnich. Są wśród tych błogosławio­nych męczenników również ludzie świeccy. Jest pięciu młodych mężczyzn ukształto­wanych w salezjańskim oratorium; jest gorliwy działacz członek Akcji Katolickiej, jest świecki katecheta zamęczony za swą posługę i bohaterska kobieta, która do­browolnie oddała życie w zamian za swą brzemienną synową. Ci błogosławieni męczennicy i męczennice wpisują się w dzieje świętości Ludu Bożego pielgrzymują­cego od ponad tysiąca lat po polskiej ziemi. Jeśli dzisiaj radujemy się z beatyfikacji stu ośmiu męczenników duchownych i świeckich, to przede wszystkim dlatego, że są oni świadectwem zwycięstwa Chrystusa – darem przywracającym nadzieję”. Życie błogosławionego Anastazego Pankiewicza przepojone było żarliwą wiarą. Mimo wielu trudności zawsze wierzył w pomoc Bożą i realizację swoich życiowych planów. W życiu zakonnym i w pracy duszpasterskiej oraz oświatowo-wychowawczej wykazywał wielkie zaangażowanie, cierpliwość i wewnętrzny spokój, a w kontakcie z drugim człowiekiem okazywał dobroć i życzliwość. Swo­im życiem dał świadectwo, że uczeń Chrystusa powinien nie tylko zachować wiarę i żyć nią, ale także odważnie ją wyznawać.

Powyższe informacje stanowią fragment publikacji:   Innocenty Marek Rusecki OFM Błogosławiony Anastazy Jakub Pankiewicz OFM i jego łódzkie dzieła. Publikacja jubileuszowa w 10. rocznicę beatyfikacji o. Anastazego Pankiewicza OFM i 50. rocznicę zatwierdzenia Zgromadzenia Sióstr Antonianek, Łódź 2009.